Przejdź z listą przez mieszkanie seniora i usuń pułapki powodujące upadki

Zabezpiecz progi, kable, oświetlenie nocne, okulary i leki wywołujące zawroty głowy – zanim poślizgnięcie skończy się złamaniem szyjki kości udowej.

Lista ma charakter profilaktyczny. Każdy upadek seniora z uderzeniem głowy (szczególnie przy przyjmowaniu leków rozrzedzających krew!), utratą przytomności, skróceniem/rotacją nogi lub silnym bólem biodra wymaga pilnego wezwania 999/112.

Cztery filary domowej profilaktyki przeciwupadkowej

  1. 01

    Usuń z podłóg chodniczki, luźne przedłużacze i wysokie progi

    Zwijające się brzegi małych dywaników przy łóżku i w łazience to główna przyczyna potknięć – odsłoń antypoślizgową podłogę, a najczęściej używane naczynia z górnych szafek przełóż na wysokość pasa, by wykluczyć wchodzenie na taboret.

  2. 02

    Zamontuj czujniki ruchu z ciepłym światłem i uchwyty ścienne w łazience

    Przykręć solidne poręcze przy sedesie i pod prysznicem (senior w chwili zachwiania nie może łapać się za kruchy wieszak na ręcznik ani kran!), połóż matę antypoślizgową i ustaw automatyczne lampki przypodłogowe.

  3. 03

    Wymień rozdeptane laczki bez pięty na stabilne, pełne obuwie domowe

    Chodzenie w śliskich skarpetkach lub za dużych klapkach drastycznie zwiększa ryzyko poślizgnięcia – zadbaj też o czyste, aktualne okulary jednoogniskowe do chodzenia po schodach.

  4. 04

    Poproś lekarza o przegląd leków nasennych, uspokajających i hipotensyjnych

    Leki nasenne działające nad ranem, wielolekowość, niedobór witaminy D oraz odwodnienie wywołują zawroty głowy przy wstawaniu – zmierz seniorowi ciśnienie na leżąco i po 1–3 minutach stania.

Przykład działania

Opis mieszkania i nawyków seniora

Tata (82 lata) wstaje 2 razy w nocy do toalety bez zapalania światła, „bo zna mieszkanie na pamięć”, chodzi w wełnianych skarpetach po parkiecie, a przed snem bierze tabletkę ułatwiającą zasypianie.

Plan 4 prostych zmian od tego weekendu

1. Automatyczne światło bez szukania włącznika: wepnij do gniazdek w sypialni i przedpokoju lampki LED z czujnikiem ruchu i zmierzchu. 2. Koniec ze skarpetkami na parkiecie: przygotuj przy łóżku wsuwane na rzep pełne kapcie ze sztywnym zapiętkiem i gumową podeszwą. 3. Zasada 60 sekund na krawędzi łóżka: umów się z tatą, że w nocy po przebudzeniu najpierw siedzi minutę na brzegu materaca, zanim wstanie. 4. Konsultacja z lekarzem POZ: zgłoś nocne wstawanie (nykturię) oraz wieczorny lek nasenny pod kątem porannego przymroczenia i ryzyka upadku.

Większości domowych złamań szyjki kości udowej można zapobiec połączeniem oświetlenia ruchu, pełnych kapci i przeglądu wieczornych leków.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego upadek z uderzeniem głową u seniora biorącego leki przeciwkrzepliwe wymaga kontroli nawet bez guza?

Przy lekach przeciwzakrzepowych nawet pozornie lekki uraz głowy może prowadzić do powolnego krwawienia wewnątrzczaszkowego, którego objawy (senność, ból głowy, splątanie) pojawiają się dopiero po godzinach lub dniach.

Jak przeszkolić mieszkającego samotnie seniora na wypadek upadku bez złamania?

Pokaż spokojnie na macie technikę przetoczenia się na brzuch, przejścia do klęku czworaczego, doczołgania się do ciężkiego fotela lub kanapy i uniesienia z podparciem dłoni, a telefon lub opaskę SOS trzymaj zawsze przy ciele.

Dlaczego strach przed kolejnym upadkiem po drobnym potknięciu bywa równie groźny?

Lęk sprawia, że senior przestaje wychodzić z fotela, przez co w kilka tygodni gwałtownie słabną mięśnie ud i zmysł równowagi (błędne koło unieruchomienia) – warto włączyć bezpieczne ćwiczenia z fizjoterapeutą.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania