Przygotuj się spokojnie do szczepienia ochronnego i obserwacji po wkłuciu

Sprawdź, jak przewieźć szczepionkę z apteki w łańcuchu chłodniczym (lub zaszczepić się na miejscu), o czym poinformować przy kwalifikacji i jak pielęgnować ramię.

Materiał edukacyjny – kwalifikacji do szczepienia dokonuje wyłącznie uprawniony lekarz, felczer, pielęgniarka, położna lub farmaceuta po badaniu podmiotowym. Nagła duszność, pokrzywka lub obrzęk twarzy po szczepieniu wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.

Cztery zasady bezpiecznego dnia szczepienia

  1. 01

    Zachowaj łańcuch chłodniczy 2–8°C od lady aptecznej do lodówki w punkcie

    Jeśli kupujesz preparat w aptece przed wizytą w POZ, użyj torby termoizolacyjnej i dostarcz go bezpośrednio do gabinetu szczepień (albo skorzystaj ze szczepienia wykonywanego na miejscu w punkcie aptecznym).

  2. 02

    Zjedz normalny posiłek, nawodnij się i załóż bluzkę z luźnym rękawem

    Na szczepienie NIE przychodzi się na czczo! Przyjmij wszystkie swoje stałe leki przewlekłe, zabierz dokument tożsamości, listę leków i uprzedź pielęgniarkę, jeśli przyjmujesz leki przeciwkrzepliwe (wymagany dłuższy, spokojny ucisk bez rozcierania).

  3. 03

    Pozostań w poczekalni przez pełne 15–30 minut obserwacji po podaniu

    Nie wychodź z przychodni ani apteki natychmiast po zaklejeniu plastra – kwadrans odpoczynku na siedząco zapewnia bezpieczeństwo na wypadek rzadkiej reakcji wczesnej lub zasłabnięcia.

  4. 04

    Na tkliwość ramienia stosuj chłodny, suchy okład zamiast okładów z sody czy spirytusu

    Przejściowy ból ramienia, lekkie zaczerwienienie i stan podgorączkowy przez 1–2 doby świadczą o pracy układu odpornościowego – nie rozmasowuj miejsca wkłucia i oszczędzaj tę rękę przed dźwiganiem.

Przykład działania

Pytanie pacjenta przed wizytą

Mam 67 lat, biorę na stałe lek przeciwzakrzepowy z powodu migotania przedsionków i mam lekki katar alergiczny bez gorączki. Jutro mam umówione szczepienie przeciw grypie i półpaścowi.

Lista na rozmowę kwalifikacyjną

1. Zgłoś lek przeciwkrzepliwy na starcie kwalifikacji i przed samym wkłuciem: nie odstawiaj leku samodzielnie! Pielęgniarka dobierze cienką igłę, a po zastrzyku uciśniesz gazik mocno (bez tarcia!) przez min. 5 minut, by uniknąć krwiaka w mięśniu. 2. Omów katar podczas kwalifikacji: łagodny nieżyt alergiczny bez gorączki zwykle nie wyklucza szczepienia, natomiast ostra infekcja z gorączką jest powodem czasowego odroczenia. 3. Ubierz koszulkę pozwalającą odsłonić oba ramiona bez uciskania ręki podwiniętym rękawem. 4. Po szczepieniu posiedź 15–20 minut w poczekalni.

Informacja o lekach przeciwkrzepliwych i 5-minutowy ucisk bez pocierania chronią przed bolesnym krwiakiem domięśniowym po szczepieniu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy warto profilaktycznie połknąć tabletkę przeciwgorączkową godzinę przed szczepieniem „na zapas”?

Nie zaleca się rutynowego przyjmowania leków przeciwgorączkowych przed szczepieniem „na wszelki wypadek” – sięgnij po zalecony środek dopiero wtedy, gdy po szczepieniu rzeczywiście pojawi się dokuczliwy ból lub gorączka.

Dlaczego dawnych domowych okładów z roztworu sody oczyszczonej lub spirytusu lepiej nie kłaść na miejsce wkłucia?

Alkohol drażni i wysusza naskórek, a mokre ciepłe kompresy mogą rozmiękczać miejsce wkłucia – całkowicie wystarcza czysty, chłodny okład żelowy zawinięty w cienką ściereczkę przykładany na 10 minut.

Które objawy po szczepieniu wykraczają poza zwykłą reakcję i wymagają kontaktu z lekarzem?

Gorączka powyżej 39°C nieustępująca po leku, objawy utrzymujące się dłużej niż 3 doby, narastający ropny obrzęk ramienia, a w trybie pilnym 999/112 – duszność, świszczący oddech, zawroty głowy lub obrzęk ust.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania