Wykonuj comiesięczne samobadanie piersi we właściwym dniu cyklu i przygotuj się do USG lub mammografii

Wybierz dni tuż po miesiączce, zbadaj również doły pachowe i obojczykowe, a w dniu mammografii zrezygnuj z dezodorantu i balsamu z drobinkami.

Samobadanie uzupełnia badania obrazowe (USG / mammografię), ale ich NIE zastępuje. Wyciek z brodawki (zwłaszcza krwisty/jednostronny), wciągnięcie skóry lub brodawki, „skórka pomarańczy” lub nowe zgrubienie wymagają pilnej wizyty lekarskiej.

Cztery zasady skutecznej profilaktyki piersi

  1. 01

    Wyznacz jeden stały dzień w miesiącu między 5. a 10. dniem cyklu

    Kilka dni po zakończeniu krwawienia miesiączkowego piersi są miękkie i niebolesne (co ułatwia też komfortową mammografię!); po menopauzie wybierz stały dzień kalendarza, np. pierwszy dzień każdego miesiąca.

  2. 02

    Obejrzyj piersi przed lustrem w trzech ustawieniach ramion

    Sprawdź symetrię, kształt, skórę i brodawki z rękami wzdłuż ciała, uniesionymi nad głowę oraz mocno opartymi na biodrach (napinając mięśnie piersiowe uwidaczniające ewentualne zaciągnięcie skóry).

  3. 03

    Badaj dotykiem na leżąco i pod prysznicem łącznie z dołem pachowym

    Płaską stroną trzech środkowych palców badaj całą pierś ruchami kolistymi, promienistymi lub góra–dół od obojczyka i mostka aż po głęboki dół pachowy z węzłami chłonnymi.

  4. 04

    Na mammografię załóż dwuczęściowe ubranie i nie nakładaj dezodorantu

    W dniu badania umyj pachy i klatkę piersiową samą wodą z mydłem bez antyperspirantu, pudru i rozświetlającego balsamu oraz koniecznie zabierz wszystkie poprzednie zdjęcia/płyty i opisy USG/mammografii!

Przykład działania

Wątpliwości pacjentki przed pierwszą mammografią

Skończyłam 45 lat i wchodzę w program przesiewowej mammografii NFZ (45–74 lata co 2 lata bez skierowania). Boję się bólu uciśnięcia piersi i nie wiem, jak przygotować się w dniu badania.

Spokojny plan komfortowego badania

1. Wybór terminu: umów mammografię w 1. połowie cyklu (ok. 5.–12. dzień od początku miesiączki), kiedy piersi nie są tkliwe przed okresem. 2. Poranek badania: weź prysznic i nie używaj dezodorantu w kulce/sprayu pod pachami (spakuj go do torebki, aby użyć zaraz po wyjściu z pracowni); załóż bluzkę i spodnie/spódnicę zamiast sukienki. 3. Dokumentacja porównawcza: weź ze sobą ostatnie opisy USG piersi – radiolog zestawia budowę gruczołową i wcześniejsze torbiele. 4. Podczas ekspozycji: ucisk płytki trwa zaledwie kilka sekund na każde ujęcie, zmniejsza dawkę promieniowania i rozprasza tkankę dla ostrego obrazu – rozluźnij barki i zgłoś technikowi swój próg komfortu.

Dobór 1. połowy cyklu, brak antyperspirantu i zabranie starych opisów zapewniają najwyższą czytelność i komfort mammografii.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego większość wyczutych w piersi zgrubień u młodych kobiet okazuje się zmianami łagodnymi, ale każde trzeba zbadać?

Torbiele i gruczolakowłókniaki są bardzo częste, jednak samym dotykiem palców nikt nie odróżni zmiany łagodnej od złośliwej – rozstrzyga o tym dopiero lekarz w badaniu obrazowym (USG/mammografii) i ew. biopsji.

Czym różni się rola badania USG piersi od mammografii w różnych grupach wiekowych?

U młodszych kobiet o gęstej, gruczołowej budowie piersi podstawą jest zazwyczaj USG, z wiekiem i przebudową tłuszczową rośnie czułość mammografii (wykrywającej mikrozwapnienia), a u wielu kobiet obie metody świetnie się uzupełniają.

Czy kobiety z implantami piersi mogą wykonywać badania profilaktyczne piersi?

Tak! Regularna kontrola obrazowa nadal obowiązuje – wystarczy uprzedzić rejestrację i elektroradiologa przed badaniem o posiadaniu implantów, aby zastosowano odpowiednią technikę ujęć lub USG/MRI.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania