Wprowadź zegar zmiany pozycji ułożeniowych co 2 godziny u osoby leżącej

Odciąż kość krzyżową, pięty, krętarze i łopatki dzięki pozycji skośnej 30°, klinom pozycjonującym i czytelnej karcie obrotów przy łóżku.

Materiał ma charakter edukacyjno-pielęgnacyjny. Pojawienie się nieblednącego pod uciskiem zaczerwienienia, pęcherza lub ubytku skóry wymaga pilnej konsultacji z pielęgniarką środowiskową lub lekarzem.

Cztery zasady skutecznego odciążania miejsc ucisku

  1. 01

    Prowadź systematyczną zmianę ułożenia ciała co 2–3 godziny

    Stosuj czytelny zegar ułożeniowy (plecy – prawy skos 30° – plecy – lewy skos 30°), pamiętając, że nawet najlepszy materac przeciwodleżynowy nie zwalnia z obracania chorego.

  2. 02

    Stosuj ułożenie boczne pod kątem 30° zamiast pełnych 90°

    Podłóż klin lub poduszkę wzdłuż pleców i pod pośladek tak, aby ciężar nie spoczywał bezpośrednio na wystającym krętarzu kości udowej, a kolana i kostki rozdziel miękką poduszką.

  3. 03

    Unieś pięty ponad powierzchnię materaca za pomocą podparcia łydek

    Ułóż wzdłuż podudzi płaską poduszkę lub wałek z lekkim zgięciem kolan, aby wrażliwe pięty „wisiały” w powietrzu bez punktowego ucisku o prześcieradło.

  4. 04

    Unikaj ciągnięcia skóry po prześcieradle podczas przesuwania

    Siły tarcia i ścinania niszczą mikrokrążenie – do podciągania i obracania podopiecznego zawsze używaj podkładu ślizgowego lub poprzecznego prześcieradła we dwie osoby.

Przykład działania

Sytuacja opiekuńcza w domu

Tata (81 lat) leży w łóżku od tygodnia po złamaniu i infekcji. Na kości krzyżowej i prawej pięcie widzę czerwony ślad po nocy, a kupiliśmy już materac bąbelkowy.

Plan natychmiastowego odciążenia i kontroli

1. Test blednięcia i alarm dla pielęgniarki: delikatnie uciśnij zaczerwienienie palcem w rękawiczce na 3 sekundy – jeśli po odjęciu palca skóra pozostaje czerwona (nie blednie), to odleżyna I stopnia; zgłoś to dziś pielęgniarce POZ i całkowicie wyeliminuj leżenie na tym miejscu. 2. Pięty w górę od zaraz: podłóż pod łydki miękką poduszkę od ścięgna Achillesa do zgięcia podkolanowego tak, by obie pięty nie dotykały materaca. 3. Zrezygnuj z wysokiego wezgłowia poza porą karmienia: długie półsiedzenie zsuwa ciało w dół łóżka i potraja ścinanie skóry nad kością krzyżową. 4. Korekta materaca: upewnij się, że materac zmiennociśnieniowy (najlepiej rurowy przy wyższym ryzyku) jest napompowany stosownie do wagi taty i nakryty wyłącznie jednym luźnym prześcieradłem.

Nieblednący rumień nad kością to sygnał alarmowy – takiego miejsca nigdy nie wolno masować ani rozcierać, należy je natychmiast odciążyć.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego nie wolno masować ani oklepywać zaczerwienionej skóry nad kością krzyżową lub piętą?

Nieblednące zaczerwienienie oznacza już uszkodzone naczynia włosowate – masaż takiego miejsca rozrywa delikatne tkanki podskórne i przyspiesza powstanie głębokiej odleżyny.

Dlaczego okrągłe dmuchane krążki („kółka pod pośladki”) wyszły z nowoczesnej pielęgnacji?

Krawędź dmuchanego kółka zamyka pierścieniowo dopływ krwi żylnej i tętniczej do tkanek znajdujących się w środku otworu, działając jak opaska uciskowa i nasilając martwicę.

Jak często zmieniać pozycję w nocy, aby pogodzić profilaktykę odleżyn ze snem chorego?

Na sprawnym materacu zmiennociśnieniowym rurowym i przy zastosowaniu klinów pozycjonujących 30° odstęp nocny ustala się z pielęgniarką środowiskową (zwykle co 2–3, maksymalnie 4 godziny przy niezmienionej skórze).

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania