Rozpoznaj objawy ostrego zespołu wieńcowego (zawału serca) i zabezpiecz chorego

Zwróć uwagę na gniotący ucisk za mostkiem promieniujący do żuchwy, lewego barku lub pleców oraz nietypową maskę zawału u kobiet, seniorów i diabetyków.

STAN ZAGROŻENIA ŻYCIA: Przy ucisku, pieczeniu lub bólu w klatce piersiowej trwającym >5–10 minut, duszności, zimnych potach lub zasłabnięciu NATYCHMIAST dzwoń pod 999 lub 112 – nie czekaj, aż „samo minie”!

Cztery zasady działania przy alarmowym bólu w klatce piersiowej

  1. 01

    Rozpoznaj nie tylko ostry ból, ale też rozlany ucisk, ciężar i „maskę brzuszną”

    Zawał rzadko kłuje w jednym punkcie jak szpilka – częściej przypomina rozlane gniecenie, pieczenie za mostkiem promieniujące do szyi, żuchwy, między łopatki lub ramion, a u kobiet i cukrzyków bywa nagłą dusznością, mdłościami i zlewnym potem.

  2. 02

    Natychmiast przerwij jakikolwiek wysiłek i zadzwoń pod 999 lub 112

    Nigdy nie wsiadaj sam za kierownicę i nie wieź chorego prywatnym samochodem na SOR – w karetce ratownicy od pierwszej minuty wykonują 12-odprowadzeniowe EKG, transmitują je do hemodynamiki i mają defibrylator.

  3. 03

    Ułóż chorego w wygodnej pozycji półsiedzącej z podpartymi plecami

    Oprzyj plecy i barki o ścianę lub fotel z lekko ugiętymi kolanami (odciąża to pracę serca i ułatwia oddychanie), rozepnij ciasny pasek oraz kołnierzyk i otwórz okno dla świeżego powietrza.

  4. 04

    Postępuj z lekami wyłącznie wg instrukcji dyspozytora medycznego i kontroluj oddech

    Sprawdź alergie i przeciwwskazania (dyspozytor 999/112 po wywiadzie może wskazać np. rozgryzienie kwasu acetylosalicylowego 150–300 mg przy braku alergii/krwawienia; nie podawaj na własną rękę cudzej nitrogliceryny przy niskim ciśnieniu!), odblokuj drzwi wejściowe i czuwaj nad przytomnością.

Najczęściej zadawane pytania

Co zrobić natychmiast, jeśli w trakcie oczekiwania na pogotowie chory straci przytomność i przestanie prawidłowo oddychać?

Ułóż go płasko na twardym podłożu, przełącz telefon z dyspozytorem 999/112 na tryb głośnomówiący i natychmiast rozpocznij uciskanie środka klatki piersiowej na głębokość 5–6 cm w tempie 100–120/min (a jeśli w pobliżu jest AED, poproś kogoś o przyniesienie).

Dlaczego podanie obcej osobie nitrogliceryny pod język bez pomiaru ciśnienia może być niebezpieczne?

Azotany gwałtownie rozszerzają naczynia krwionośne – przy zawale prawej komory serca, niskim ciśnieniu skurczowym (<90–100 mmHg) lub po lekach na potencję wywołują groźną zapaść krążeniową.

Dlaczego „zgaga” z potem i osłabieniem po wysiłku u osoby po 50. roku życia wymaga pilnego EKG?

Zawał dolnej ściany serca sąsiadującej z przeponą i żołądkiem bardzo często imituje niestrawność, ból w dołku podsercowym oraz odbijanie i wymioty, co bywa mylnie przeczekiwane w domu z miętą.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania

Rozpoznaj natychmiast objawy udaru mózgu (test UDAR / FAST) i wezwij 999 lub 112

Sprawdź opadający kącik ust, osłabienie jednej ręki i niewyraźną mowę, zapisz dokładną godzinę wystąpienia objawów i nie podawaj niczego doustnie.

Wybierz właściwe miejsce pomocy po godzinach pracy POZ: NiŚOZ, SOR czy 999/112

Zaoszczędź wiele godzin stresu i uzyskaj szybszą pomoc: sprawdź godziny działania Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej (18:00–8:00) oraz rolę triażu na SOR.

Udziel bezpiecznej pierwszej pomocy przy zasłabnięciu, omdleniu i utracie przytomności

Sprawdź przytomność i prawidłowy oddech przez 10 sekund, nie cucisz wodą ani nie sadzasz zemdlonej osoby i ułóż nieprzytomnego oddychającego na boku.

Zatamuj krwawienie z nosa z głową pochyloną DO PRZODU bez błędów z dzieciństwa

Zapomnij o odchylaniu głowy do tyłu: usiądź z tułowiem lekko w przód, uciśnij miękkie skrzydełka nosa przez pełne 10 minut z zegarkiem i schłodź nasadę.

Odróżnij kaszel efektywny od całkowitego zadławienia i wykonaj 5 uderzeń + 5 uciśnięć

Wiedz, kiedy zachęcać do kaszlu (bez poklepywania wyprostowanej osoby!), a kiedy natychmiast wykonać 5 uderzeń między łopatki w pochyleniu i 5 uciśnięć nadbrzusza.

Zabezpiecz głowę i mierz czas napadu drgawek bez wkładania przedmiotów do ust

Chroń głowę miękką kurtką lub dłońmi, obal szkodliwy mit wkładania łyżeczki czy palców między zęby i ułóż chorego na boku po ustąpieniu drgawek.