Odróżnij kaszel efektywny od całkowitego zadławienia i wykonaj 5 uderzeń + 5 uciśnięć

Wiedz, kiedy zachęcać do kaszlu (bez poklepywania wyprostowanej osoby!), a kiedy natychmiast wykonać 5 uderzeń między łopatki w pochyleniu i 5 uciśnięć nadbrzusza.

STAN NAGŁEGO ZAGROŻENIA ŻYCIA: Przy ciężkim zadławieniu (brak głosu, brak efektywnego kaszlu, sinienie) natychmiast rozpocznij rękoczyny ratunkowe i poleć świadkowi wezwanie 999/112! Po uciśnięciach nadbrzusza poszkodowany zawsze wymaga badania lekarskiego.

Algorytm Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) przy zadławieniu

  1. 01

    Oceń głośność kaszlu: gdy głośno kaszle i mówi – tylko zachęcaj do kaszlu!

    Silny kaszel generuje największe naturalne ciśnienie wyrzucające kęs – zostań przy poszkodowanym, pochyl go lekko i nie uderzaj w plecy osoby stojącej pionowo i nabierającej wdech.

  2. 02

    Przy cichym odruchu bez głosu i oddechu: pochyl w przód i daj 5 uderzeń między łopatki

    Stań z boku nieco z tyłu, podeprzyj jedną ręką klatkę piersiową poszkodowanego pochylonego mocno do przodu (aby ciało obce wypadło na zewnątrz, a nie głębiej!) i wykonaj do 5 energicznych uderzeń nadgarstkiem między łopatki, sprawdzając po każdym skuteczność.

  3. 03

    Jeśli 5 uderzeń nie pomogło – wykonaj do 5 uciśnięć nadbrzusza (rękoczyn Heimlicha)

    Stań za poszkodowanym, obejmij go ramionami, przyłóż zaciśniętą pięść w połowie między pępkiem a wyrostkiem mieczykowatym mostka, chwyć drugą dłonią i pociągnij zdecydowanie DO SIEBIE I KU GÓRZE (u kobiet w ciąży i bardzo otyłych uciskaj środek mostka zamiast brzucha!).

  4. 04

    Powtarzaj 5 na 5, a w razie utraty przytomności rozpocznij resuscytację (RKO)

    Kontynuuj naprzemiennie 5 uderzeń między łopatki i 5 uciśnięć nadbrzusza; jeśli poszkodowany wiotczeje i traci przytomność, ostrożnie ułóż go na podłodze, upewnij się o wezwaniu 999/112 i rozpocznij 30 uciśnięć klatki piersiowej : 2 oddechy.

Przykład działania

Różnice wiekowe, które trzeba znać wcześniej

Mamy przy świątecznym stole seniora z protezą zębową, ciężarną córkę oraz 9-miesięczne niemowlę raczkujące po dywanie. Czym różni się u nich pomoc przy ciężkim zadławieniu?

Trzy kluczowe modyfikacje ratunkowe

1. Dorosły / senior: w pochyleniu do przodu 5 uderzeń między łopatki -> 5 uciśnięć nadbrzusza (pięść między pępkiem a mostkiem, ruch do wewnątrz i w górę). 2. Kobieta w zaawansowanej ciąży (oraz osoba ze znaczną otyłością brzuszną): 5 uderzeń między łopatki w pochyleniu -> ZAMIAST uciskania brzucha wykonaj 5 uciśnięć klatki piersiowej na środku mostka! 3. Niemowlę poniżej 1. roku życia: NIGDY nie uciskaj brzuszka niemowlęcia (ryzyko pęknięcia wątroby!) – ułóż malucha na brzuszku na swoim przedramieniu z główką NIŻEJ niż tułów i asekuracją żuchwy (5 uderzeń między łopatki), po czym odwróć na plecki na drugim przedramieniu głową w dół i wykonaj 5 uciśnięć klatki piersiowej dwoma palcami.

U niemowląt do 1. roku życia oraz u kobiet w ciąży nigdy nie wykonuje się uciśnięć nadbrzusza – zastępuje się je uciśnięciami klatki piersiowej.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego każdy poszkodowany, u którego zastosowano uciśnięcia nadbrzusza, musi potem zostać zbadany przez lekarza?

Silne uciśnięcia nadbrzusza ratują życie przed uduszeniem, ale mogą spowodować wewnętrzny uraz narządów jamy brzusznej lub żeber, dlatego nawet po wykrztuszeniu kęsa konieczna jest kontrola lekarska.

Czy wolno włożyć palce na oślep głęboko do gardła krztuszącego się dziecka lub dorosłego?

Nigdy nie wygarniaj ciała obcego „na ślepo” palcami! Taki ruch bardzo często wpycha śliski kęs prosto w wejście do krtani, zamieniając częściową niedrożność w całkowite zamknięcie dróg oddechowych.

Jak pomóc samemu sobie przy ciężkim zadławieniu, gdy jestem zupełnie sam w mieszkaniu?

Zadzwoń pod 112 (nawet bez głosu dyspozytor namierzy połączenie i usłyszy sytuację), otwórz zamek w drzwiach i oprzyj górną część brzucha (między pępkiem a mostkiem) z energicznym naciskiem o twarde, zaokrąglone oparcie stabilnego krzesła.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania

Rozpoznaj natychmiast objawy udaru mózgu (test UDAR / FAST) i wezwij 999 lub 112

Sprawdź opadający kącik ust, osłabienie jednej ręki i niewyraźną mowę, zapisz dokładną godzinę wystąpienia objawów i nie podawaj niczego doustnie.

Rozpoznaj objawy ostrego zespołu wieńcowego (zawału serca) i zabezpiecz chorego

Zwróć uwagę na gniotący ucisk za mostkiem promieniujący do żuchwy, lewego barku lub pleców oraz nietypową maskę zawału u kobiet, seniorów i diabetyków.

Wybierz właściwe miejsce pomocy po godzinach pracy POZ: NiŚOZ, SOR czy 999/112

Zaoszczędź wiele godzin stresu i uzyskaj szybszą pomoc: sprawdź godziny działania Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej (18:00–8:00) oraz rolę triażu na SOR.

Udziel bezpiecznej pierwszej pomocy przy zasłabnięciu, omdleniu i utracie przytomności

Sprawdź przytomność i prawidłowy oddech przez 10 sekund, nie cucisz wodą ani nie sadzasz zemdlonej osoby i ułóż nieprzytomnego oddychającego na boku.

Zatamuj krwawienie z nosa z głową pochyloną DO PRZODU bez błędów z dzieciństwa

Zapomnij o odchylaniu głowy do tyłu: usiądź z tułowiem lekko w przód, uciśnij miękkie skrzydełka nosa przez pełne 10 minut z zegarkiem i schłodź nasadę.

Zabezpiecz głowę i mierz czas napadu drgawek bez wkładania przedmiotów do ust

Chroń głowę miękką kurtką lub dłońmi, obal szkodliwy mit wkładania łyżeczki czy palców między zęby i ułóż chorego na boku po ustąpieniu drgawek.