Udziel bezpiecznej pierwszej pomocy przy zasłabnięciu, omdleniu i utracie przytomności

Sprawdź przytomność i prawidłowy oddech przez 10 sekund, nie cucisz wodą ani nie sadzasz zemdlonej osoby i ułóż nieprzytomnego oddychającego na boku.

Brak reakcji i brak PRAWIDŁOWEGO oddechu (lub pojedyncze „łapanie powietrza” jak ryba) = zatrzymanie krążenia: NATYCHMIAST dzwoń pod 999/112 i uciskaj środek klatki piersiowej! Również omdlenie podczas wysiłku, z bólem klatki, kołataniem, w ciąży lub bez szybkiego powrotu świadomości w 1–2 min wymaga 999/112.

Cztery kroki bezpiecznej pomocy przy omdleniu

  1. 01

    Oceń bezpieczeństwo, sprawdź reakcję na głos i dotyk za ramiona

    Podejdź, zawołaj głośno „Czy wszystko w porządku?” i delikatnie potrząśnij za barki (nigdy nie klep po policzkach i nie polewaj zimną wodą!).

  2. 02

    Udrożnij drogi oddechowe i oceń oddech przez 10 sekund (widzę–słyszę–czuję)

    Połóż jedną dłoń na czole, dwoma palcami drugiej unieś żuchwę ku górze, nachyl policzek nad ustami poszkodowanego i obserwuj ruch klatki piersiowej – minimum 2 spokojne, prawidłowe oddechy w 10 sekund potwierdzają zachowany oddech.

  3. 03

    Nieprzytomnego z prawidłowym oddechem ułóż w pozycji bocznej bezpiecznej

    Pozycja na boku z odchyloną głową i ustami skierowanymi lekko ku dołowi chroni przed zapadnięciem języka oraz zachłyśnięciem śliną lub wymiocinami; okryj poszkodowanego przed utratą ciepła i kontroluj oddech co minutę!

  4. 04

    Gdy przytomność szybko wraca – nie zrywaj osoby od razu do pionu!

    Pozwól jej poleżeć spokojnie kilka minut (można lekko unieść jej nogi, jeśli jest już przytomna i nie ma urazu ani duszności), rozepnij kołnierzyk, przewietrz pokój i NIE wlewaj płynów osobie półprzytomnej.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego posadzenie zemdlonej osoby na krześle lub wciskanie jej głowy między kolana po utracie przytomności szkodzi?

Omdlenie wynika z przejściowego niedokrwienia mózgu – trzymanie nieprzytomnej osoby w pionie na krześle utrudnia dopływ krwi z powrotem do głowy i grozi drgawkami z niedotlenienia lub zatrzymaniem krążenia.

Jak obronić się przed upadkiem, gdy sam czuję nadchodzące omdlenie w kościele, autobusie lub punkcie pobrań?

Natychmiast ukucnij lub połóż się płasko na podłodze (nie wstydź się – unikniesz rozbicia głowy!) i mocno napnij mięśnie ud, pośladków oraz skrzyżowanych dłoni (manewr podnoszący ciśnienie powracającej krwi).

Kiedy „zwykłe, krótkie omdlenie” bezwzględnie wymaga pilnej diagnostyki kardiologicznej i neurologicznej?

Każde omdlenie występujące w trakcie wysiłku fizycznego lub w pozycji leżącej, poprzedzone kołataniem lub bólem w klatce, u seniora, u osoby z chorobą serca w rodzinie oraz z urazem głowy zawsze wymaga pilnej oceny lekarza.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania

Rozpoznaj natychmiast objawy udaru mózgu (test UDAR / FAST) i wezwij 999 lub 112

Sprawdź opadający kącik ust, osłabienie jednej ręki i niewyraźną mowę, zapisz dokładną godzinę wystąpienia objawów i nie podawaj niczego doustnie.

Rozpoznaj objawy ostrego zespołu wieńcowego (zawału serca) i zabezpiecz chorego

Zwróć uwagę na gniotący ucisk za mostkiem promieniujący do żuchwy, lewego barku lub pleców oraz nietypową maskę zawału u kobiet, seniorów i diabetyków.

Wybierz właściwe miejsce pomocy po godzinach pracy POZ: NiŚOZ, SOR czy 999/112

Zaoszczędź wiele godzin stresu i uzyskaj szybszą pomoc: sprawdź godziny działania Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej (18:00–8:00) oraz rolę triażu na SOR.

Zatamuj krwawienie z nosa z głową pochyloną DO PRZODU bez błędów z dzieciństwa

Zapomnij o odchylaniu głowy do tyłu: usiądź z tułowiem lekko w przód, uciśnij miękkie skrzydełka nosa przez pełne 10 minut z zegarkiem i schłodź nasadę.

Odróżnij kaszel efektywny od całkowitego zadławienia i wykonaj 5 uderzeń + 5 uciśnięć

Wiedz, kiedy zachęcać do kaszlu (bez poklepywania wyprostowanej osoby!), a kiedy natychmiast wykonać 5 uderzeń między łopatki w pochyleniu i 5 uciśnięć nadbrzusza.

Zabezpiecz głowę i mierz czas napadu drgawek bez wkładania przedmiotów do ust

Chroń głowę miękką kurtką lub dłońmi, obal szkodliwy mit wkładania łyżeczki czy palców między zęby i ułóż chorego na boku po ustąpieniu drgawek.